 |
|
|
AM Modülasyonu ile Telsiz Çalışmaları / 25 Temmuz 2008
Son bir kaç aydır telsiz maceramız bitmedi bitemiyor, anahtarlamalı(switching) AM modülatörü, güç yükselticisi, filtre derken işler uzuyor… Amaç direkt bir telsiz yapımı olsa iyi kötü kısa zamanda bir telsiz yapılabilir, ne de olsa internette istemediğimiz kadar am, fm devre şemaları ve muhtelif devre şemaları mevcut. Asıl amaç modülasyonu bizzat gerçeklemek, olup bitenlere vakıf olmak. Çalışmadan kısaca bahsedeyim : Şimdilik üzerine yoğunlaştığımız kısım verici kısım. En kolay ve ucuz modülasyon türü olan DSBLC-AM i seçtik. Açılımı: double side band large carrier am. Yani çift yan bantlı(spektrumda mesaj işaretinin 2 katı band genişliği kaplıyor) dc bileşenli AM. Ucuz ve kolay ama verimi epeyce düşük, öyle ki %25 ler altında. Bu demek oluyor ki sizin mesaj işaretinizin gücü kendi başına 10W ise en az 40W güç basacaksınız demektir. Geri kalan 30W lık güç ne oluyor? 30W lık güç taşıyıcı işaretin kullandığı güçtür. Bu gün AM radyolarda kullanılan modülasyon türü de budur, budur çünkü insanlara pahallı radyo satılmaz, ama yayıncı düşük verimli yayına razı olur Derleyebildiğim kadar dosyaları derledim, ilk uygulamamızın bilgisayar görüntülerini tekrar yapıp videoya aldık, youtube üzerinden görebilirsiniz, bağlantısı dosyanın içinde var. İlk 2 uygulamamızın ve bazı başka uygulamaların proteus ve .c dosyları da ekte bulunmaktadır. Katılımcı arkadaşlara teşekkür ederiz, umarım herkes için faydalı bir seminer olmuştur, görüşmek üzere Evet arkadaşlar, başlıkta gördüğünüz konuyla alakalı bir eğitim semineri vermeye çalışacağız. Seminerimiz uygulamalı olup yeni başlayacak arkadaşlara veya yeni başlamış arkadaşlara yardımcı olabilme amacındadır. Tarih: Bu cumartesi(23 Şubat) saat:10.30 yer: Yeditepe Üni. . Üniversite içindeki arkadaşlar ilanlarımızı görmüşlerdir, üniversite dışından gelmek isteyen arkadaşlar benimle irtibata geçebilirler, bu durumda ulaşım bilgilerini detaylı görüşürüz. Seminerimiz ücretsiz tabii ki. Bugün lavaboda çok küçük, görülmesi için epeyce dikkat edilmesi gereken bir böcek gördüm. Önde 2 anteni olduğu güç bela anlaşılıyor, ayakları ise görünürde yok, rengi gri tonlarında. Saniyede aldığı yol kendi boyunun yaklaşık 6-7 katı. Fıldır fıldır geziyor… Kendisini bir süre hayranlıkla izledim, minicik ama nasıl geziyor! Ayağımı hafifçe yere vurup tepkisini görmek istedim. Ne yaptı dersiniz? Zig-zag çizerek hızla kaçıp gövdesi tonlarında bir renk buldu ve üzerinde öylece kaldı…cansız, bir toz gibi. Bir süre bekledim, ortalık yatışınca(!) harekete geçti yine ayağımı yere hafifçe vurdum ve yine aynı mükemmel hareket ve son kez… Aynı. Bozulmadan çalışan bir sistem. Minicik bir yapıda harika bir algı-değerlendirme ve hareket mekanizması, hayran olmamak elde değil, rengi algılayan sensörünü anladık bu arkadaş sırtının rengini nerden biliyor? Öyle ya! Başka bir renk böcek de olabilirdi. Bu böceklerdeki sistemlere hayranım, nerede bir böcek görsem kendisini rahatsız etmeden hareketini izlerim, minicik bir yapıda mükemmel sistemler…(tabiat mükemmel yaratılmış canlılarla dolu diyeceksiniz , evet katılıyorum) Parmak şıklatıyorum, arkadaş antenlere yeni açılar veriyor Bir de bunları hiç düşünmeyip böceklerden köşe bucak kaçanlar var, onlara da insan acıyor. Hele acımazsızca öldürenler! İçim gidiyor, özellikle insana bir zararı dokunmayanları öldüren insanlara bakışım değişiyor. Arı mesela! Arı öldürülür mü kardeşim? Yoğun hayvan, bir ümit bal var mı diye sana da bakmaya gelmiş onu da kendisi için yapmıyor zaten, varsa balın ver yoksa arının işini zorlaştırma! Korkma ısırmaz! Kendilerine zarar bahis mevzu olmadıkça hayvanlar da zarar vermez görüşüne katılanlardanım, ha ısırdıysa vardır bir bildiği(veya bildirildiği)! Diğerlerini pek incelemedim ama elektromanyetik dalgalar konusunda bu zamana kadar gördüğüm en detaylı ve güzel java apletler http://www.amanogawa.com adresinde. Bakmanızı şiddetle öneriyorum, özellikle bu dersi alan arkadaşlara… İyi çalışmalalar dilerim. Sinüzoidal kaynaklı devrelerimizin analizinde fazör kavramını oldukça sık kullanıyoruz, devremizi fazör domainine alıyoruz(!) birtakım karmaşık sayılarla(!) işlemler yapıyoruz sonra zaman domainine geri dönüyoruz(!). Acaba gerçekte neler yapıyoruz? Aslında burda yapılan işler çok kolay ve anlaşılır ancak bu kadar kolay ve anlaşılır anlatılmadığı-yazılmadığı için(en azından bana göre) bu önemli kavram akıllara yerleştirilmiş bir yöntem olarak kalıyor. Fazör kavramını özellikle kapasite ve self gibi farklı frekanslarda farklı davranan elemanlar içeren devrelerin analizinde kullanıyoruz. Peki nedir bu fazör kavramı? Çok yaygın olarak kullanılan en basit RF alıcı-verici modüller ilk çalıştırılması sırasında sorun çıkarabilmektedir. Ben bu zamana kadar UDEA’nın atx-arx ve Keymark’ın modüllerini kullandım. Bu modülleri farklı amaçlar için çalıştırmıştım aradan zaman geçtikten sonra farklı uygulamar için bu modülleri kullanmak istediğimde ilk yazdığım koda dönüp bakmak durumunda kaldım. Çünkü her kod bu modülleri çalıştırmıyor. Yaygın bir görüşe göre bu basit modüllerin en büyük sıkıntısı uyku, veri göndermediğimiz zaman alıcı modül gelecek ilk veri için hazırlıksız durumda oluyor, tabiri caizse uyuyor. Verimizi kendisine sağlıklı bir şekilde ulaştırmak için önce alıcıyı uyandırmak (demodülasyon için clock işaretinin düzgün geldiğine emin olmak-eğer senkron demodülasyon yapılıyorsa-) gerekiyor. Bunun için de verimizden önce bir takım işaretler(uyandırma işareti) gönderiyoruz. UDEA nın uygulama notlarında hem bu işlem yapılmış hem de senkronizasyon için bazı düzenlemeler yapılmış. Keymark’tan ise ses yok, katalog bilgisini bile zor bulabiliyoruz ya da ben bulamadım. Başlığımız “step motor sürelim”! Hangi özellikte nasıl bir step motor diyeceksiniz, motorumuz eski bir yazıcıdan çıkma 7.5 derece adımlı unipolar step motor(6 uçlu). Tarama işlemi yeteri kadar hızlı yapıldığında amaçlanan görüntü elde edilir. Burda gösterilen yöntem sütun tarama yöntemidir, bir de satır tarama yöntemi vardır(burda gösterilmedi). Fazör (phasor), sinuzoidal bir işaret temsil eden karmaşık sayıdır (complex number). Sinüzoidal kaynaklı devrelerin sürekli hal tepkilerinin(steady state response) bulunmasında sıkça kullanılır. Özellikle kapasite ve bobin elemanı bulunan devreler zaman bölgesinde analiz edilmek istendiğinde integrodiferansiyel denklemlerin çözümü gerekirken, fazör bölgesinde analiz edilirse analiz cebrik denklemlerin çözümüne dönüşür. Ancak zaman bölgesinde çözüm hem geçici hem sürekli zaman tepkisini bulmamıza imkan verirken fazör bölgesinde yapılan analiz ile sadece sürekli hal tepkisi bulunabilir. …devamı |
|
| |
Bu modülasyonu gerçeklemek için mesaj işaretinizi 0 ın üzerine çıkarıp cos ile çarpmak yeterli. Yani eğer mesaj işaretinizin tepeden tepeye değeri max 1 ise (1+mesaj)*cos(2*pi*f) işlemi AM işareti üretmeniz için yeterli. Bu işlemden sonra mesaj işaretimiz yüksek frekanslı taşıyıcımızın zarfı(şekli) haline geliyor. Bu sayede alıcımız bu yüksek frekanslı işaretin zarfını geri elde edebilirse mesaj işaretimizi almış olacaktır, bu işlem de ucuz elemanlarla kolayca gerçekleştirilir(diyot, R ve C elemanlarıyla). Aşağıda olayı resimle tarif etmeye çalıştım. Verdiğim ilk iki işareti birbiriyle çarpınız ve taşıyıcı işaretin şeklinin mesaj işaretine dönüştüğüne dikkat ediniz. Çarpım sonucu en alttaki resim oluyor. Kesikli çizgi “bakın bu işaretin zarfı mesaj işareti ile aynı” diyor.